Қойды азықтандыру

Главная » Рефераттар » Қойды азықтандыру

Тұрмысқа қажетті өнім түрлері төрт түліктің ішінде қойдан көп алынады. Олардан ет, сүт, жүн, тері, елтірі өндіріледі. Өндірілетін өнім түріне қарай биязы, жүнді-етті, етті-жүнді, биязылау жүнді, қылшық жүнді қой тұқымдары бар. Сонымен бірге арнайы тондық тері елтірі беретін қой және құйрықты қой тұқымдары да бар. Сондықтан олардың ерекшеліктерін ескере отырып азықтандырған дұрыс. Қой күйіс мал тобына жатады. Басқа мал түліктеріне қарағанда, қой жайылым шөбін 2 есе артық пайдаланады, сондықтан олар жайылым таңдамайды десе де бола-ды. Күйіс малы болғанымен, қойды ірі қараға қарағанда жасұныққа бай ірі азықты нашар жейді және жасұнықты қорыту қабілеті оларға қарағанда едәуір төмен. Олар 100 кг ірі салмағына 2,5-3,4 кг құрғақ зат қабылдай алады. Қой — өсімтал түлік. Қозылардың өсімдік азықтарын қорыту қабілеті тіршілігінің 2-ші айында қалыптасады. Олардың өсімдік азықтарының қоректік заттарын қорытып, сіңіруі ересек қоймен бірдей. Олар бір жасында азықтағы қоректік заттардың химиялық энергиясын өз денесінің химиялың энергиясына айналдыра алады. Мыңдаған жылдар бойы табиғи жайылым шөбімен азық-тандырылып, сыртқы ортаның құбылыстарына бейімделген ңой ағзасы ең алдымен ңоректік затты орталық жүйке жүйесіне, қан айналымына, жыныстың мүше-лерге пайдаланады да, ең соңғы кезекте жүнге жүмсай-ды. Ал ңоректік заттар жеткіліксіз болған жағдайда жүндегі қоректік заттар алдымен ағза ңажетіне пайда-ланылады. Сондықтан қойды азыңтандыру деңгейін олардың жүн бітіміне ңарап аныңтауға болады.
Дүрыс азыңтандырылған ңойдың жүнімен қатар еттілігі де жоғары сапалы болады. Бордаңылауға жас ңозы мен тоқтыны қойса, олардың өсіп-жетілуі, салмақ ңосуы жеделдейді, қосымша салмаң ңосуға аз азық ке-теді де, өнім арзан болады. Сондықтан төрт түліктің бірі, республикамызда кең тарап отырған ңойды ғылыми тұрғыдан баланстап азықтандырудың олардан алатын өнім мөлшерін үлғайтуға тигізер әсері көп.
Ірі қара малға ңарағанда ңой 1 кг салмағына ңоректік заттар мен энергияны көп жүмсайды, себебі оларда зат және энергия алмасу процесі жоғары деңгейде жүреді. Қой 100 кг салмағына 3,2-3,8 кг қүрғақ зат жүмсайды, ал ірі қара мал 2,8-3,8 кг.
Қойдың азың рационы барлық қоректік заттармен балансталғаны дүрыс. Жоғары өнім алу үшін оларды тиісті мөлшерде энергия, протеин, май, көмірсу және басқа ңоректік заттармен толық ңамтамасыз ету ңажет. Қойдың қоректік заттар мен азыңтарға ңажеттігі олар-дың жасына, физиологиялың жағдайына, өнім бағытына байланысты.
Бүкілодаңтың қой және ешкі ғылыми-зерттеу институты (ВНИОК) мәліметтеріне қарағанда 5 кг жүн беретін қойғажылына 500-520 азың өлшемі, яғни қыс айларында 150-170 кг пішен, 20-30 кг сабан, 100-120 кг дәнді азың жөне 400-50 кг сүрлем ңажет. Өнімі орташа (2-2,5 кг таза жүн) ересек ңой рационында 1 азың өлшеміне 95-100 г ңорытылатын протеин, жоғары өнімді ересек ңой рационында (2,5-3,0 кг таза жүн) 110-115 г протеин, ал төл рационында 115-130 г протеин болғаны жөн. Се-бебі, төлдің протеинге қажеттілігі өте жоғары (жасына байланысты).
Буаз және қозы емізіп жүрген саулыңңа протеинге жалпы ңажеттілігі 25-35 % -ын (басына 13-18 г), ал 6 айлың төлге — 25-30 % -ын (басқа 13-18) жасанды азот-мочевинамен ңамтамасыз етуге болады. Ол үшін малдың ңантпен толық қамтамасыз етілуін ңадағалау керек, ра-циондағы қанттың протеинге ңатынасы 1:1, болмаса ңойдың бір кг салмағына 2-4 г ңанттың келгені дүрыс. Жасүнықтың мөлшері рациондағы ңүрғақ заттың 24-26 % -нан аспағаны жөн.
Басқа мал түліктеріне ңарағанда ңойдың күкіртке қажеттілігі өте жоғары, себебі жүн талшықтарының қүра-мына кіретін аңуыз-креатиннің 2,5-5,5 %-ы күкірттен түрады. Етті-жүнді қойға ңарағанда жүнді ңойдың күкіртке ңажеттілігі жоғары.
Қойдың ңысңы рационының негізін сапалы пішен, сүрлем, пішендеме және дәнді азыңтар ңүрады.
Пішенді тәулігіне бір басқа 1-1,5 кг, сүрлемді 1,5-3 кг, жартысын пішендемемен алмастыруға болады, дәнді азықтарды 0,3-0,5 кг береді. Күкірт жетіспеген жағдайда 13-15 г натрий сульфатының түзын қосады.

ОСТАВИТЬ КОММЕНТАРИЙ

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.