Мақал-мәтелдердің тұлғалық-құрамдық дамуының бір көрінісіне олардың ықшамдалу, нақтылану процесіндегі құрамдық бөлшектерінің кысқарып, қолданысқа ыңғайлануы жатады. Бұл — MM құрылымының күрделенуіне қарама-қарсы бағыттағы олардың «әрі қысқа, әрі нұсқаға» айналуына байланысты дамуының негізгі үрдісі. Сондықтан да болу керек, даналық қорындағы ММ-дердің басым көпшілігі (шамамен 70-80 пайызы) бір тағандылар. Бірақ, бір тағанды ММ-дердің бәрі бірдей ықшамдалу, қысқару нәтижесінде ..

Читать далее

Тәрбие тәжірибесі өз бастауларын адамзат өркениетінің бірінші қадамдарымен байланыстырады. Тәрбие жөніндегі ғылым геометрия, астрономия және басқа ғылым салаларынан көп кейін қалыптасқан. Барша ғылым салаларының пайда болуындағы алғышарт — өмір қажеттігі. Бертін келө тәрбие адамдар өмірінде аса маңызды рөл атқара бастады. Әрқандай қоғам өсіп келе жатқан әулетке берген тәрбиесіне орай жылдам немесе баяу дамитыны белгілі. Осыдан тәрбие ..

Читать далее

Мақал-мәтелдер — тұрақты тіркес категориясына жататын курделі синтаксистік бірлестік. Тұрақтылык ұйытқысы үшеу: біреуі- тіркестің басын қосып, бір тұтас бірлік ретінде шоғырлан-дырып тұратын жинақтау мағынасы да, екіншісі — айтылуы мен жазылуы тіл қауымына ортақ, сараланып қалыптасқан құрамдық бөлшектері мен олардың орын-тәртібі тұрақтанған тіркестің өзі. Үшіншісі — әуезділік (эвфония). Мақал-мәтелдердің құрамдық бөлшектерін біріктіріп, бір тұтас етіп отырған да ..

Читать далее

Адам биологиялық тіршілік иесі ретінде дүниеге келеді. Оның тұлға болып жетілуі үшін — тәрбиелеу қажет. Дәл осы тәрбие адамды ізгілендіріп, оған қажет қасиет сапаларды қалыптастырады. Қазіргі қоғамда тәрбие жұмыстарын жүргізу үшін арнайы мекемелер түзілген. Бұл үдерісті кәсіби білімді адамдар басқарады. Тәрбие жөнінде арнайы ғылым қалыптасқан. Міне, сол ғылымды үйренуді енді бастаймыз. Адамды тәрбиелеу жөніндегі ғылым педагогика ..

Читать далее

Халық даналығының құнарлы да ауқымды саласын мақал-мәтелдер құрайды. Мақал мен мәтелдердің түркі тілдерінде үш түрлі қолданысы байқалады. Кей тілдерде бұл атаулардың көне баламасы (мәс: қазақтілінде — «аталар сөзі», «аталы сөз», түрік тілінде — «ata sozii// darbimesel», түрікменше — «аталар сөзи», башқұрт тілінде — «тапкыр һуз», тува тілінде — «үлегер домақ» // «чечен домақ», алтай тілінде — ..

Читать далее

Қазақ мақал-мәтелдерінің табиғатын сөз етуден бұрын жалпы мақал-мәтелдерге қатысты зерттеулерді қысқаша шолып өту артық емес. Бұл құбылысты арнайы зерттеуге байланысты ғылымда қалыптасқан пәнді паремиология деп атайды. Көп жағдайда бұл сала әдебиет құзырында қарастырылады. Бұл нысанды зерттеуші екінші бір салаға тіл біліміне қатысты тұрақты тіркестерге жатады. Басқа сала мамандарының (философия, педагогика, этнография т.б.) бұл саламен шұғылдануы ..

Читать далее

Жеміс-жидек өсімдіктері өсу сипаты мен тіршілігі ұзақтығына қарай мынадай топтарға бөлінеді: ағаштар, бұтатәріздес ағаштар, бұталар, жартылай бұталар, көп-жылдық шөптесін өсімдіктер, лиандар. Ағаштар — ұзақ өмір сүретін, әрі биік өсетін, жаңсы жетілген діңі бар өсімдіктер. Ағаштарға алма ағашы, алмұрт, жаңғақ, талшын ағаштары және басқалары жатады. Бүта тәріздес ағаштардың біркелкі жетілген бірнеше діңдері болады. Бұларға түптеніп өсетін шиенің ..

Читать далее