Орта ғасырлар мəдениетi. Орта ғасырларды ғылыми əдебиетте əдетте сəулелi антикалық дəуiрден соң келген қара түнек, фанатизм уақыты деп атайды. Осы пiкiрдi, əсiресе, Қайта өркендеу өкiлдерi жиi айтқан. Шын мəнiнде орта ғасырлар адам-заттың мəдени дамуындағы ұзiлiп қалған буын емес, болашақтағы мəдени жəне техникалық прогрестiң алғы шарттары осы кезде қалыптаса бастады. Батысеуропалық мəдениет орта ғасырларда классикалық грек-рим ..
Ресей — мəдениетi адамзат баламына баға жетпес мол мəдени мұралар қалдырған дүниежүзiлiк мəдениеттiң ажырамас бөлiгi. Ресей мəдениетi- өзiндiк ерекшелiктерi бар қайталанбайтын мəдениет, ерекше оның əлемдiк мəдениет қазынасына қосқан үлесiне де баға жетпейдi. Орыс мəдениетiнiң қалыптасу ерекшелiктерi, негiзiнен төмендегi факторларға тығыз байланысты болды: Көптеген этникалық топтар мен халықтар мекендеген оразсан зор территорияны; игеру христиан дiнiнiң ерекше ..
Өзiнiң табиғаты жағынан сан қырлы.,əрi жан-жақты болып келеткн христиан мəдениетi-Исус Христос дiнiн қабылдағанбарлық халықтарға тəн мəдениет болып саналады. Христиан дiнiн бiздiң заманымызға дейiн 1 ғасырда құдыреттi Рим импеиясының шығысында қалыптасты.Алғашқы кезде идайизмнiң бiр тармағы ретiнде пайда болған бұл дiнб.з.б. 50-шi жылдары қасиеттi Павелдың арқасында миссионерлiк дiн дəрежесiне жеттi. У ғасырда Рим императоры Константин Константинопльде христиан ..
Шығыстағы бiрнеше белгiлi өркениеттерге типологиялық талдау бергеннен соң ендi Батысқа қарай ауысайық. Батыс дегенде есiмiзге бiрден түсетiнi атақты ежелгi Грек елi екендiгiн дəлелдеп жатудың қажетi жоқ. “Гректер –дейдi Гегель,-бiз өзiмiздi үйде жүргендей сезiнемiз”. “Бiз əлемге грек сөзiмен қараймыз жəне олардың сөз тiркестерiмен сөйлеймiз – деген Якоб Бурхгарт. Алайда бүкiл адамзаттық өркениет бастамасын тек Элладаға əкеп ..
Қытай этносы қытай халқының басқа халықтардан өзгеше мəдениетiнiң қалыптасуна ерекше ықпал жасады. Қатайлықтар болмыс құпиялары мен өмiр мен өлiм мəселелерiнен гөрi жарылқаушыларға бас иiп, оларға елiетеудi өздерiнiң қасиеттi парызы деп санады. Қытай елiнде о дүниедегi рахат өмiрдi уағыздаушылардан гөрi, осы нақты өмiрдiң мəн-мағынасын түсiне отырып “өмiр үшiн өмiр сүруге” үйретушiлердi ұлылар қатарына жатқызып, олардың даналық ..
Жер шарындағы қасиеттi де, құдыреттi мəдениеттердiң бiрi — Үндi мемелекетiнде қалыптасып өркендеген үндi-будда мəдениетi. Үндi елiнiң ғасырдар бойғы мəдени дəстүрлерi оның талантты халқының дiни-сана-сезiмiнiң қалыптасып дамуымен тығыз байланысты болды. Үндi жерiне келген арийлер өздерiмен бiрге б.з.б. 2000 жылы шыға бастаған көне мəдени мұралардың бiрi- Ведаларды ала келiп, оны жергiлiктi халықтың арасына кеңiнен тарта бастады. Ведалар ..
Ежелгi дəуiр мəдениетiне қарағанда алғашқы өркениеттер ғылымда тереңiрек жəне жан-жақты зерттелген.Бiрақ бұрын айтып кеткенiмiздей, осы өркениеттер жөнiнде еуропаорталықтық көзқарастар мəдениеттер типологиясында басым. Ертедегi Шығыстағы өркениеттер жөнiнде А.Тойнби мен О. Шпенглер де, Н.Данилевский мен И.Гердер де бiршама жаңсаққ пiкiрлер айтады. Адамзат тарихында өзiнiң өшпес iзiн қалдырған кейбiр ұлы мəдениеттерге тоқталып, оларды аксиологиялық сынақтан өткiзейiк. Дүниежүзiлiк өркениеттердiң ..